• nl
  • fr
  • de
  • en
  • Onze-Lieve-Vrouwekathedraal

    GOTISCH JUWEEL EN BRUISENDE GEMEENSCHAP

    De kathedraal, met haar hoge noordertoren in kantwerk, is in de Nederlanden het grootste gotische kerkgebouw. Maria’s kerk is Antwerpens trots. In 1521 was ze klaar, na 170 jaar bouwen. Als men binnenkomt, voelt men meteen: deze kerk streeft naar het hogere. Wat u ziet, is deels barok en deels negentiende-eeuwse neogotiek. Meubilair, glasramen, grafmonumenten, schilderijen en beelden, de orgels…: ze zijn van een sublieme kwaliteit. En dan zijn er de vier werken van Rubens, waaronder de wereldbefaamde Kruisoprichting en Kruisafneming. Oude kunst gaat hier ook in dialoog met hedendaags werk. Zoals de levendige kerkgemeenschap haar tradities inbedt in de huidige samenleving.

    De Plek, de ontmoetingsruimte van de kathedraal

    Naast de sacristie van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen, in de voormalige Sint-Janskapel, bevindt zich het verborgen pareltje De Plek.

    De kaart biedt u onder andere de lekkere huisbieren van de kathedraal: Aurora en Memento, en daarnaast enkele smaakvolle gerechten voor de kleine honger. Verder biedt De Plek een terras dat een blik op de kathedraal biedt die u nergens anders heeft. Kerkgangers, toeristen, de Antwerpenaar, voor ieder wat wils.

    Wij heten u graag welkom tijdens de bezoekuren van de kathedraal (op dinsdag is De Plek gesloten).

    Bezoekadres

    Handschoenmarkt
    2000 Antwerpen

    Toegangsprijzen

    € 8
    € 6 (groep vanaf 20 personen, student, 60+)
    gratis (-12 jaar, inwoner provincie Antwerpen en Antwerp City Card)

    Openingstijden *

    maandag – vrijdag: 10.00 – 17.00 u
    zaterdag: 10.00 – 15.00 u
    zon- en feestdagen: 13.00 – 17.00 u
    * De openingstijden zijn onder voorbehoud en kunnen wijzigen omwille van omstandigheden van liturgische aard.

    Eucharistievieringen

    weekdagen om 16 uur
    zaterdag om 16 uur (met orgel) en 17.30 uur (Engelstalige mis, met orgel)
    zon- en feestdagen om 9 uur, 10 uur (orgel en kathedraalkoor), 12 uur (orgel) en 17 uur (vespers, met orgel)
    Op de derde zondag van de maand is er om 12 uur een familieviering

    Meer informatie over de pastorale en parochiale werking vindt u via de website van de Kathedraal.

    Bereikbaarheid

    te voet: vanaf het station Antwerpen-Centraal is het ongeveer 20 minuten wandelen naar de kathedraal

    per fiets: velo station nr. 60 (Grote Markt), 17 (Groenplaats) en 20 (Groenplaats 2). Meer informatie vindt u op velo-antwerpen.be

    per auto: op korte loopafstand zijn diverse publieke parkings.
    Opgelet: houd er rekening mee dat de hele Antwerpse binnenstad een lage-emissiezone is. Meer informatie vindt u op slimnaarantwerpen.be/lez

    met openbaar vervoer: vanaf het station Antwerpen-Centraal is de kerk bereikbaar met tram 5, 9, 15 (richting P+R Linkeroever – halte Groenplaats). Vanaf daar is het nog enkele minuten wandelen.

    Plan uw route via Google Maps

    Contact

    Groenplaats 21
    2000 Antwerpen

    info@dekathedraal.be
    tel. + 32 (0)3 213 99 51
    www.dekathedraal.be

    Voor individuele bezoekers

    september – 14 juli
    maandag – zaterdag om 11.00 en 14.15 uur
    zon- en feestdagen om 14.15 uur

    • in het Nederlands
    • gratis en zonder inschrijving

    15 juli – augustus
    maandag – vrijdag om 11.00, 14.15 en 15.45 uur
    zaterdag om 11.00 en 14.15 uur
    zon- en feestdagen om 13.15 en 15.00 uur

    • in het Nederlands, Frans, Engels, Duits, Spaans en Italiaans
    • gratis en zonder inschrijving

    Voor groepen

    Er is keuze tussen verschillende formules, altijd op voorhand te reserveren.

    Overdag

    • klassieke rondleiding in het openbare gedeelte van de kathedraal (90 min)
    • rondleiding in de kathedraal en achter de schermen met onder andere de tuin en de kleine toren (120 min)

    ’s Avonds na sluitingstijd

    • klassieke rondleiding in het openbare gedeelte van de kathedraal (90 min)
    • rondleiding in de kathedraal en achter de schermen met onder andere de tuin en de kleine toren (120 min)
    • orgeldemo van de twee grote orgels door onze titularis-organist (60 min)
      privé orgel- of koorconcert

    Na een van bovenstaande activiteiten kan u gebruik maken van onze ontmoetingsruimte De Plek voor een drankje of receptie.

    Voor scholen

    Er wordt een aangepast en leeftijdsgericht programma aangeboden, altijd op voorhand te reserveren.

    Info en reservaties via info@dekathedraal.be of + 32 (0)3 213 99 51

    Trots

    De grootste gotische kerk van de Nederlanden. De trots van de Antwerpenaren. Een woud van steen binnenin. Een plek van intens en levend geloof. Kortom, een kathedraal van een kerk. Dat is de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal. Ooit werd ze bijna afgebroken…

    Een woelig leven

    1521: de Onze-Lieve-Vrouwekerk is voltooid, na zowat 170 jaar bouwen, op de plaats van een romaanse voorganger. Met als laatste pronkstuk haar ongemeen elegante noordertoren, 123 meter hoog. Goed dertig jaar later wordt de kerk een kathedraal, de kerk van een bisschop.
    Even later woedt de orkaan van de beeldenstorm en het calvinisme. Ook de kathedraal is daar het slachtoffer van. Ze wordt in de 17de eeuw, in Rubens’ tijd, heringericht, op z’n baroks. Een kleine twee eeuwen later speelt zich rond 1800 weer een kaalslag af: de kerk wordt geplunderd en zelfs met afbraak bedreigd. (Gelukkig voorkomt stadsbouwmeester Jan Blom dat.) Daardoor is veel van wat u in de huidige kathedraal ziet 19de- en 20ste-eeuws, en komt het vaak uit andere kerken.

    Zee van ruimte

    Een schip met maar liefst zeven beuken, 48 reuzepijlers, 128 ramen, een rijzig koor vol licht: geen wonder dat elke bezoeker onder de indruk is van het ruimtelijk effect. Dat maakt de kathedraal van Antwerpen zo apart en indrukwekkend. Hier streeft men zichtbaar naar het hogere. U moet zich ook voorstellen dat de kathedraal eeuwenlang bruiste van het christelijke leven, met haar vele altaren (tegen de pijlers) en kapellen, biddende broederschappen, gilden en ambachten… Belangrijke momenten voor de gemeenschap werden en worden hier in verbondenheid gevierd.

    Stralend

    De kathedraal, die geen echte schade opliep tijdens de twee wereldoorlogen, is de jongste halve eeuw grondig gerestaureerd, van binnen en van buiten. Dat leverde veel nieuwe kennis op over haar vorige levens. De kathedraal straalt weer: voor haar gelovigen, voor de trotse Antwerpenaren en voor haar vele bezoekers.

    Ontdek meer over de geschiedenis van de kathedraal (topa.be)

    Het meubilair, de vele glasramen en de kunstwerken in de kathedraal zijn deels barok en voor een groot deel ook neogotisch en 19de-eeuws. Een aantal oudere werken is voor andere kerken gemaakt. Ze kwamen na de Franse tijd hier terecht. Er wacht u een ontdekkingsreis.

    Vijf hoogtepunten

    1. Vier keer Rubens!

    Grootmeester Peter Paul Rubens maakte vijf schilderijen voor de kathedraal, werken vol barok drama en emoties. Drie hangen er nog altijd. Eén kwam erbij, en wat voor een: de Kruisoprichting komt uit de verdwenen Antwerpse Sint-Walburgiskerk. Wereldbefaamd is de Kruisafneming van Antwerpens beroemdste burger.

    2. Preekstoel van de wereld

    De preekstoel van Michiel van der Voort uit 1713 is indrukwekkend. Hier verkondigde de priester de boodschap van Jezus Christus aan de gelovigen. De verspreiding van het geloof is ook het thema van de decoratie, met de symbolen van de vier evangelisten, en vier vrouwen die de vier toen bekende werelddelen voorstellen. Dit topstuk komt uit de gesloopte abdijkerk van de Sint-Bernardusabdij in Hemiksem bij Antwerpen, samen met nog zes biechtstoelen en een communiebank.

    3. Maria

    Maria is in haar kathedraal alomtegenwoordig: geschilderd en gebeeldhouwd, in marmer, steen en hout, in diverse stijlen en in werken uit verschillende periodes. Zij is voor katholieke gelovigen de ultieme bemiddelaarster tussen de aarde van de mensen en Gods hemel. En ze is de patroonheilige van Antwerpen. Bekend en geliefd is haar beeld (uit de 16de eeuw). Kijk zeker ook naar het schilderij in het hoofdaltaar dat haar opname in de hemel voorstelt, een werk van Rubens. Hetzelfde onderwerp ziet u op het gigantische doek in de vieringkoepel, 43 meter hoog. Dat is een werk van Rubens’ tijdgenoot Cornelis Schut.

    4. Neo

    Overal in de kathedraal vindt u neogotische schilderkunst, meubels, glasramen, beelden en architectuur. Vooral de vijf kapellen in het koor zijn consequent neogotisch ingericht, tot en met de vloer en het zilverwerk. Meningen over de neogotiek zijn vaak verdeeld. In elk geval, dankzij deze stijl is de kathedraal (opnieuw) een harmonieuzer geheel.

    5. Stoelen om te bidden

    Vóór de Franse tijd is het koorgestoelte de plaats waar de kanunniken uit het kapittel plaatsnemen voor hun dagelijkse gebeden. Het kapittel van de kathedraal wordt in 1797 afgeschaft en in 1965 opnieuw geïnstalleerd. Het eikenhouten koorgestoelte uit circa 1840, een werk van de twintiger François Durlet, is een belangrijk neogotische kunstwerk. Het dateert vreemd genoeg uit een tijd toen er geen kanunniken waren. De 36 overvloedig gedecoreerde taferelen in haut-reliëf – voor 72 zitplaatsen – beelden het leven van Maria uit.

    Ontdek meer over de rijke collectie van de kathedraal (topa.be)

    Sint-Andrieskerk

    EEN LAATGOTISCHE KERK, EEN OPENBARING

    Verscholen in Antwerpens trendy modewijk staat de gotische Sint-Andrieskerk. Niemand minder dan Vincent van Gogh keek er gefascineerd naar de kleurrijke glasramen. Het indrukwekkende hoogaltaar trekt de aandacht, net als de wonderlijke preekstoel met z’n realistische personages, het monument met het portret van de Schotse koningin Mary Stuart, de tópschilder- en beeldhouwkunst… Ontwerpster Ann Demeulemeester kleedde het Mariabeeld aan. In de schatkamer en het SAM stapt u mee in de processie en beleeft u het leven in deze voormalige ‘parochie van miserie’. Met hedendaags taalgebruik worden oude rituelen hier omgevormd tot kleurrijke vieringen.

    Bezoekadres

    Waaistraat
    2000 Antwerpen (hoofdportaal)

    Sint-Andriesstraat
    2000 Antwerpen (zijportaal)

    Toegangsprijzen

    De kerk is gratis toegankelijk
    Schatkamer: € 1 (gratis voor houders van een Antwerp City Card)
    SAM (Sint-Andries Museum): enkel op aanvraag voor groepen, zie Rondleiding met gids – Voor groepen

    Openingstijden *

    november – maart:
    maandag – zaterdag: 9.00 – 12.00 u 

    april – oktober:
    dagelijks: 9.00 – 12.00 u en 14.00 – 17.00 u

    * De openingstijden zijn onder voorbehoud en kunnen wijzigen omwille van omstandigheden van liturgische aard.

    Liturgie

    Eucharistievieringen: zon- en feestdagen om 10.30 en 19.30 uur
    Deze vieringen worden regelmatig opgeluisterd door orgelspel en een optreden van een gastkoor. Na de viering van de tweede zondag is er een samenzijn bij een kopje koffie. Meer gegevens via www.sint-andrieskerk.be
    Sint-Ritadevotie en rozenkrans: elke donderdag om 15 uur met daarna koffie.

    Meer informatie over de pastorale en parochiale werking vindt u hier.

    Bereikbaarheid

    te voet: vanaf het station Antwerpen-Centraal is het ongeveer 30 minuten (2000 m) wandelen naar de kerk

    per fiets: velo station nr. 66 (Modemuseum) en 70 (Sint-Andries). Meer informatie vindt u op www.velo-antwerpen.be

    per auto: op korte loopafstand zijn diverse publieke parkings o.a. op de Groenplaats en op de kaaien.
    Opgelet: houd er rekening mee dat de hele Antwerpse binnenstad een lage-emissiezone is. Meer informatie vindt u op www.slimnaarantwerpen.be/LEZ

    met openbaar vervoer: vanaf het station Antwerpen-Centraal is de kerk bereikbaar met tram 3 (richting P+R Melsele – halte Groenplaats) of trams 5, 9 of 15 (richting P+R Linkeroever – halte Groenplaats).

    Plan uw route via Google Maps

    Contact

    Augustijnenstraat 8
    2000 Antwerpen

    sint-andrieskerk@outlook.com
    tel. + 32 (0)3 232 03 84
    www.sint-andrieskerk.be

    Voor individuele bezoekers

    • elke zondag van mei tot eind september om 15 uur
    • in het Nederlands
    • gratis en zonder inschrijving

    Voor groepen

    • tijdens de openingsuren van de kerk
    • in het Nederlands, Frans, Engels, Duits en Spaans
    • € 85 per groep voor een rondleiding van maximum twee uur
    • maximum 20 personen per groep

    Voor of na de rondleiding, en mits reservatie, kan u gebruik maken van de zaal naast de kerk voor koffie en gebak.

    Info en reservaties via sint-andrieskerk@topa.be of +32 (0)3 226 52 53

    Voor scholen

    Altijd op voorhand te reserveren. Bij de reservatie worden afspraken op maat gemaakt.

    Info en reservaties via www.topa.be/nl/aanbod-voor-scholen/

    Verrassing

    In het Antwerpse Sint-Andrieskwartier wordt u verrast door een charmante kerk, met prachtige topkunst. Ze staat in wat vroeger een volkse buurt was, en nu Antwerpens mode- en antiekbuurt is. De Sint-Andrieskerk is een ontdekking, een plek waar u tot rust komt. Vrijwilligers onthalen er u hartelijk!

    Van klooster- tot parochiekerk

    Het begin van het verhaal is turbulent. De paters augustijnen starten begin 16de eeuw met de bouw van hun klooster-met-kerk, maar al kort na 1520 worden zij weggestuurd. De reden? Hun openlijke sympathie voor de protesterende Duitser Maarten Luther, ook een augustijn. De kerk wordt in 1529 grotendeels afgewerkt onder impuls van landvoogdes Margareta van Oostenrijk. Het wordt een parochiekerk, voor een buurt die almaar aangroeit. Haar patroonheilige, Andreas, is ook die van het Bourgondische vorstenhuis, waar Margareta de laatste generatie van vertegenwoordigt.

    Momenten van crisis

    Wanneer in 1566 de Beeldenstorm door Antwerpen raast en daarna de calvinisten het bestuur even overnemen, is de Sint-Andrieskerk een van de vele slachtoffers. In 1585 eindigt die episode: de katholieke parochianen zien dat hun kerk wordt herbouwd en uitgebreid. Een van hen is Peter Paul Rubens (1577─1640), die hier een tijd parochiaan is. Een ander crisismoment speelt zich af in 1755, als de bouwvallige toren instort. Een barokke opvolger komt in de plaats. De ‘torenlantaarn’ wordt nog in 1968 vervangen door een nieuw exemplaar. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt de kerk ernstig beschadigd. De Sint-Andrieskerk is een bidhuis met veel levens.

    Intens

    Wat u nu in de Sint-Andrieskerk bewondert, komt deels van andere plaatsen: na de Franse tijd wordt de kerk opnieuw ‘aangekleed’. Andere kunstwerken horen dan weer sinds eeuwen bij de kerk. Die blijft een intens leven leiden. Ze verandert, mee met haar tijd en haar gelovigen. Na de recente volledige restauratie straalt ze weer.

    Ontdek meer over de geschiedenis van de kerk (topa.be)

    In de Sint-Andrieskerk bewondert u het hoofdzakelijk barokke interieur. Neem vooral de tijd, laat de heel eigen sfeer van dit bidhuis tot u doordringen en geniet van de topstukken.

    Vijf hoogtepunten

    1. Gewetenswroeging

    Om zijn hachje te redden ontkent de heilige apostel Petrus in de nacht van Jezus’ aanhouding dat hij Christus kent, tot driemaal toe. Daarna worstelt hij met deze leugen van hem. Beeldhouwer Artus I Quellin hakt in 1658 deze serene Petrus uit wit marmer, een topstuk.

    2. Een wervelend hoofdaltaar

    De Sint-Andrieskerk is in de Franse tijd, rond 1800, een aantal jaar gesloten. Even later krijgt ze een stralend nieuw hoofdaltaar: dat komt van de prestigieuze Sint-Bernardusabdij in Hemiksem bij Antwerpen. Het is een barok, dynamisch werkstuk uit 1729 van W.I. Kerricx en Peter I Verbrugghen. We zien hoe Maria, de moeder van Jezus Christus, ten hemel wordt opgenomen, in een wervelend spektakel.

    3. Mensenvissers

    Vanaf de preekstoel sprak de priester zijn parochianen toe over het ware geloof. Het meesterlijke exemplaar in de Sint-Andrieskerk dateert uit 1821 en is van J.B. Van Hool en J.F. Van Geel. Wat we zien, past perfect bij de functie van dit meubel: Jezus spreekt Andreas en zijn broer Petrus aan, twee vissers. Voortaan moeten ze hem volgen en ‘mensenvissers’ worden. Ze moeten mensen over Jezus’ boodschap vertellen, zoals de priester op de preekstoel elke week. Kijk naar het realistisch weergegeven materiaal, de gezichten van de personages, hun vangst, de rotsen, de planten…

    4. Maria in het nieuw

    Het kleurige beeld uit circa 1585 – de katholieken zijn dan net weer in het bezit van hun kerk – toont een slanke en elegante Maria. Het staat doorgaans op het Maria-altaar en krijgt kleren aangemeten die passen bij de tijd van het jaar en de liturgie. De wapens op de sokkel zijn een soort van trofeeën. Ze tonen de dankbaarheid van gelovigen voor Maria’s hulp tijdens veldslagen tegen de Ottomanen. Maria’s meest recente outfit dateert uit 2001 en is van de hand van ontwerpster Ann Demeulemeester.

    5. Schatkamer

    De schatkamer is het jongste onderdeel van de kerk (2006). U ontdekt er hoe het geloof werd beleefd in de kerk en de buurt. Welke objecten daarbij kwamen kijken? Voor het vieren van de eucharistie, de processies die uitgingen, de verering van heiligen, het helpen van mensen in armoede, de godsdienstbeleving thuis…

    Ontdek meer over de rijke collectie van de kerk (topa.be)

    Sint-Carolus Borromeuskerk

    DE BELANGRIJKSTE BAROKKERK IN DE LAGE LANDEN

    Men waant zich in Italië op het plein waar deze triomfantelijke barokkerk staat. De Antwerpse jezuïeten bouwden haar tussen 1615 en 1621, in volle Contrareformatie. ‘Een hemel op aarde’, vonden tijdgenoten. Dat is de kerk nog altijd: met haar dynamische voorgevel, verfijnde interieur, twee verdiepingen en de sublieme Mariakapel. Rubens had er een stevige hand in, als co-ontwerper en als schilder. De kerk bezit een merkwaardige collectie kantwerk en textiel. Hier is de Gemeenschap van Sant’Egidio thuis, die zich inzet voor armen, dialoog en vrede. Een bijzondere traditie is de zondagse Artiestenmis, met koren en muzikanten. Bezoek zeker ook de crypte, de sacristie én de ruien.

    Bezoekadres

    Hendrik Conscienceplein
    2000 Antwerpen

    Toegangsprijzen

    De kerk is gratis toegankelijk.
    Kantmuseum: € 5

    Openingstijden *

    maandag – zaterdag: 10.00 – 12.30 u en 14.00 – 17.00 u
    Op zon- en feestdagen is de kerk uitsluitend geopend voor de eucharistie

    Het kantmuseum is open op woensdag van 10.00 tot 12.30 u en van 14.00 tot 16.00 u of op afspraak

    * De openingstijden zijn onder voorbehoud en kunnen wijzigen omwille van omstandigheden van liturgische aard.

    Eucharistievieringen

    op zon- en feestdagen om 11.30 uur (Artiestenmis) en 17 uur (Parochiemis met Sant’Egidio)

    • 11.30 uur: Artiestenmis in samenwerking met vzw Artiestenfonds. In de Artiestenmis wordt de zondagse eucharistie met klassieke muziek opgeluisterd. Deze traditie dateert al van de Tweede Wereldoorlog. De Artiestenmis biedt kunstenaars, talentvolle professionelen of amateurs een podium. Musiceren tijdens de liturgie in het prachtige kader van de Sint-Carolus Borromeuskerk is voor elke musicus een unieke ervaring.
      Meer info: www.artiestenfonds.be
    • 17 uur: Parochiemis met Sant’Egidio. Tijdens deze viering is er een speciale kinderliturgie en wordt ook Engelse vertaling aangeboden.
      Meer info: www.santegidio.be

    Avondgebed met Sant’Egidio: maandag, woensdag en vrijdag om 20 uur
    Gebed voor de zieken: elke eerste woensdag om 20 uur
    Gebed voor de vrede: elke derde woensdag om 20 uur
    Meer info: www.santegidio.be/gebed/

    Meer informatie over de pastorale en parochiale werking vindt u hier.

    Bereikbaarheid

    te voet: vanaf het station Antwerpen-Centraal is het ongeveer 20 minuten wandelen naar de kerk

    per fiets: velo station nr. 56 (Minderbroedersrui) en 57 (Wolstraat). Meer informatie vindt u op www.velo-antwerpen.be

    per auto: op korte loopafstand zijn diverse publieke parkings o.a. op de Eiermarkt en in de Korte Klarenstraat (Shopping Meir).
    Opgelet: houd er rekening mee dat de hele Antwerpse binnenstad een lage-emissiezone is. Meer informatie vindt u op www.slimnaarantwerpen.be/LEZ

    met openbaar vervoer: vanaf het station Antwerpen-Centraal is de kerk bereikbaar met tram 11 en 24 (richting Melkmarkt – halte Melkmarkt). Vanaf daar is het nog één minuut wandelen.

    Plan uw route via Google Maps

    Contact

    Sint-Carolus Borromeuskerk
    Hendrik Conscienceplein 6
    2000 Antwerpen

    info@scba.be
    tel. + 32 (0)477 62 37 94
    www.scba.be

    Voor individuele bezoekers

    maandag – zaterdag: 10.00 – 12.30 u en 14.00 – 17.00 u

    • gratis en zonder inschrijving
    • in het Nederlands

    Voor groepen

    • tijdens de openingsuren van de kerk
    • in het Nederlands, Frans, Engels, Duits en Spaans
    • € 85 per groep voor een rondleiding van maximum twee uur
    • maximum 20 personen per groep

    Bovenop een rondleiding in de kerk kan u ook een interessant bezoek achter de schermen aanvragen. U krijgt dan toegang tot de sacristie, de crypte, het platform achter het schilderij van het hoofdaltaar en het reliekschrijn van de H. Johannes Nepomucenus. Voor het bezoek achter de schermen wordt een extra bijdrage van € 5 per persoon gevraagd.

    Altijd op voorhand te reserveren. Bij de reservatie worden afspraken op maat gemaakt.

    Info via intendant Dimitri De Hert: info@scba.be of +32 (0)477 62 37 94

    Reservaties via info@topa.be

    Extra aanbod

    Rondleidingen in de kantkamer

    Op woensdag van 10 tot 12.30 u en van 14 tot 16 u of op afspraak

    • in het Nederlands

    € 5 per persoon

    Info via intendant Dimitri De Hert: info@scba.be of +32 (0)477 62 37 94

    Reservaties via +32 3 664 33 80

    Combiwandeling Sint-Carolus Borromeuskerk / de Ruien

    Ruien, vlieten en vesten doorkruisten Antwerpen sinds de Middeleeuwen. Toen de ruien overwelfde riolen werden, verdween dit unieke stukje erfgoed uit het stadsbeeld en ons geheugen. De ruien werden voor een groot stuk overwelfd door de jezuïeten, om ruimte te maken voor de Sint-Carolus Borromeuskerk en haar bijgebouwen.
    Onder begeleiding van een gids kan u in groep of individueel een bezoek brengen aan de Sint-Carolus Borromeuskerk, waarna u via een heropende historische doorgang de onderbuik van de stad induikt voor een historische wandeling door het laatste stuk van de ruien, richting Keistraat.
    Tijdens deze unieke combiwandeling geeft de Sint-Carolus Borromeuskerk, naast haar schitterende schatten en kunstwerken, enkele bijzondere geheimen prijs met onder andere een bezoek aan de Mariakapel, de sacristie en de eeuwenoude crypten.

    Info en reservaties via ruien.be/nl/combiwandeling-sint-carolus-borromeus/

    Italië in Antwerpen

    Waan u gerust in Italië op het Antwerpse Conscienceplein, waar uw blik meteen valt op de grandioze gevel van de Sint-Carolus Borromeuskerk. Het plein – het eerste in Antwerpen dat autoloos werd – lijkt op een mini-piazza en de inspiratie voor de gevel komt van de moederkerk van de jezuïeten in Rome: il Gesù. Binnen wacht u een feestelijke parel.

    Snelbouw

    1615, in volle Contrareformatie. De Antwerpse jezuïeten beginnen met de bouw van hun barokke kerk. In 1621 is de Onze-Lieve-Vrouwekerk – zo heet ze aanvankelijk – al klaar. Wanneer in 1622 Ignatius van Loyola (1491─1556), de stichter van de orde, heilig wordt verklaard, krijgt de kerk zijn naam: Sint-Ignatius.
    Een van de ‘architecten-decorateurs’ is Peter Paul Rubens (1577─1640), samen met zijn atelier. Dit is ook ‘zijn’ kerk, al werden 39 grote plafondschilderingen van hem verwoest door een brand in 1718. In 1773 wordt de jezuïetenorde opgeheven. Enkele decennia later wordt de kerk de parochiekerk die ze nog altijd is, met een nieuwe patroonheilige: Carolus Borromeus, een befaamde 16de-eeuwse bisschop uit Milaan. Tot op vandaag komen in dit huis van God dagelijks gelovigen samen om Zijn Woord te beleven.

    Feestelijk

    Een barokke feestzaal voor de Heer, met een bijzonder harmonieuze ruimtewerking over twee niveaus: dat is wat u bij het binnenkomen ervaart en ziet. Een kleine hemel op aarde als het ware. Zo was het ook bedoeld. En het mocht wat kosten.
    Onder meer door de brand van 1718 ziet de kerk er in onze tijd soberder uit dan de ‘tempel van marmer’ die ze ooit was. Maar er blijft ruim genoeg om te bewonderen en te ontdekken. Zeker sinds de restauratie van de jaren 1980.

    Ontdek meer over de geschiedenis van de kerk (topa.be)

    Kijken en verbaasd zijn: dat is essentieel in een barokkerk. Want door te zien hoe Christus heeft geleefd en geleden, en hoe voorbeeldig heiligen zijn, voel je je als gelovige meer betrokken. Je kunt je dan beter inleven en mediteren. Dat schrijft Ignatius van Loyola, de stichter van de jezuïeten. Zijn ideeën hebben zij hier toegepast.

    Vijf hoogtepunten

    1. Gevel met een boodschap

    De theatrale gevel van deze barokkerk trekt bewust de aandacht, als een stenen affiche voor het katholieke geloof. Jezus lijkt samen met heiligen te kijken naar de voorbijgangers. We zien de vier evangelisten en de apostelen Petrus en Paulus. Onder Jezus en Maria prijkt de buste van Ignatius van Loyola, ook een verkondiger van het geloof. Hier wordt het Woord van God verkondigd!
    Zij worden omgeven door feestelijke, vrolijke schelpen en guirlandes, fruitkorven en maskers, kandelabers en pilasters in een kenmerkende barokke stijl. De warme, crèmekleurige zandsteen wisselt af met grijze arduinsteen. Let er ook op hoe de gevel even hoog als breed is (33 meter), en hoe verticale en horizontale bewegingen elkaar in evenwicht houden. Het embleem van de jezuïeten – zwevende engelen omstuwen het – is een ontwerp van Rubens.

    2. Uniek systeem

    Het indrukwekkende hoofdaltaar trekt de aandacht en dat is ook de bedoeling. Tijdens vieringen kijken gelovigen naar het reusachtige ‘beeldscherm’ dat er hangt, een geschilderd altaarstuk van meer dan vijf meter hoog. Dankzij een uniek historisch systeem met katrollen en sleuven kunt u hier in de loop van het jaar drie – vroeger vier – verschillende doeken zien. Er wordt aangenomen dat Rubens betrokken was bij het ontwerp van het hoofdaltaar, in het bijzonder van het brede kader in zwart marmer.

    De schilderijenwissel: een uniek schouwspel

    Om ervoor te zorgen dat het hoogaltaar telkens opnieuw de blik van de kerkbezoekers zou vangen, voorzagen de Antwerpse jezuïeten 400 jaar geleden de mogelijkheid om het schilderij te vervangen, zoals een decorwissel in het theater. Achter het altaar werd een kist gebouwd met vier compartimenten van waaruit men met behulp van een vernuftig katrolsysteem – en veel mankracht – een schilderij naar boven kan hijsen. Oorspronkelijk konden vier schilderijen gewisseld worden, nu nog drie. De thematiek van elk schilderij sluit aan bij een bepaalde periode in het liturgisch jaar. De voorstellingen zijn niet zomaar een illustratie bij de liturgie, ze willen de toeschouwer ook bewegen tot emoties en diepere reflectie.

    Het katrolsysteem functioneert nog steeds en drie keer per jaar – op Aswoensdag, paasmaandag en rond het feest van Maria-Tenhemelopneming – kan u de unieke wisseling van de schilderijen bijwonen.

    3. De vrolijke kapel van Maria (ook wel: Rubenskapel, Houtappelkapel)

    Wie zich in Antwerpen in vervoering wil laten brengen door de speelse, weelderige barok, móet naar de Mariakapel in deze kerk. Die kwam er dankzij de financiële steun van de familie Houtappel. Het is er een overvloedig spel van kleurrijke marmers, grillige lijnen, bloemen en druiventrossen, schelpen en kransenslingers, maskers… Aan de wanden en op het altaar volgt u het leven van Maria in geschilderde scènes, met als hoogtepunt haar opname in de hemel. De werken zijn van Hendrik van Balen en Jan Breughel. Boven het altaar hangt De tenhemelopneming van Maria, een kopie van Rubens (Wenen, Kunsthistorisches Museum). Ook het plafondontwerp is van de Antwerpse grootmeester.

    4. Rubens’ toren

    Aan de achterzijde van de kerk – bij de Sint-Katelijnevest – staat de 58 meter hoge toren, een van Europa’s mooiste voorbeelden van barokke torenbouw. Ook hiervan zijn ontwerptekeningen van Rubens bewaard: hij was betrokken bij het ontwerp en was zichtbaar onder Italiaanse invloed. Dat ziet u bijvoorbeeld aan de Venetiaanse lichtopeningen in de cilinder bovenaan. Deze serliana past Rubens ook toe in het tuinprieel van zijn eigen Rubenshuis.

    5. Kwetsbaar en kostbaar: kant en zijde

    Een ‘verborgen schat’: dat is de befaamde kantcollectie. U vindt ze op het einde van de noordelijke gaanderij, veilig en rustig. Want kant is o zo kwetsbaar. Dat dit 17de-eeuwse textiel de eeuwen heeft overleefd, is een wonder op zich. U ontdekt hier ook zijde uit China. Die getuigt van de missies van de jezuïeten in het Verre Oosten.

    Ontdek meer over de rijke collectie van de kerk

    Verdwenen plafondschilderingen

    In de expo Rubens Re-Viewed worden 36 van de 39 verdwenen plafondschilderingen van Peter Paul Rubens in de Sint-Carolus Borromeuskerk weer tot leven geroepen. Kunstenaar Rudy De Graef maakte 18 etsen die teruggrijpen naar de verdwenen plafondschilderijen van de galerij op de eerste verdieping.

    Op het gelijkvloers van de kerk is een lumineuze installatie met spiegeltjes te zien. Op 18 zuiltjes verspreid over de kerk ziet men in één oogopslag een kleinere versie van het werk van De Graef en – via een spiegeltje – een projectie van het werk dat Rubens creëerde als plafondschilderij. De zuiltjes staan zó opgesteld dat het lijkt alsof de originele schilderijen van Rubens weer op hun oorspronkelijke plaats op het plafond zijn geïnstalleerd.

    De werken van Rubens beelden een aantal heiligen af, naast thema’s uit het Oude en Nieuwe Testament.  Deze barokke dramatische versies van Rubens en de uitgelijnde grafische versies van De Graef gaan in dialoog, waardoor de eeuwenoude verhalen van verlossing, geloof, macht en liefde een actuele invulling krijgen.

    Met deze installatie wil De Graef een aanzet geven tot een verbeterde ontsluiting van de (al dan niet verdwenen) kunstschatten van de kerk. Daarnaast wil hij de discussie openen of het effectief aanbrengen van grote replica’s of nog beter interpretaties door hedendaagse kunstenaars op de plafonds, het interieur niet meer dynamiek kan geven en tot leven brengen, zoals het ook oorspronkelijk de bedoeling moet geweest zijn.

    Meer info: rubens-re-viewed.com

    Sint-Jacobskerk

    Het best bewaarde barokinterieur van België

    De gotische Sint-Jacobskerk in de Antwerpense studentenbuurt overweldigt je als men haar barokke, marmeren interieur met 24 altaren betreedt. Dit was zichtbaar een parochiekerk van welgestelde burgers. Een van hen, Peter Paul Rubens, vond hier in 1640 zijn laatste rustplaats, met een eigen schilderij. De kunstcollectie, met ook chique grafmonumenten, prachtig kerkmeubilair en een stralende kerkschat, is ongemeen rijk. De kerk is nog altijd een pelgrimskerk voor wie naar Santiago de Compostela trekt en staat bekend om haar klassieke misvieringen. Volg de restauratie van het interieur en exterieur van de kerk via het kijkplatform en de tentoonstelling ter plaatse.

    Bezoekadres

    Lange Nieuwstraat 73A
    2000 Antwerpen

    Toegangsprijzen

    € 3
    € 2 (groep vanaf 20 personen)
    gratis (-12 jaar, inwoner stad Antwerpen, Antwerp City Card en schoolgroepen)

    De zuidelijke kruisbeuk en venerabelkapel met Heilig Sacrament zijn tijdens de openingsuren gratis voor gebed.

    Openingstijden *

    dagelijks: 14.00 – 17.00 u
    gesloten op Kerstmis (25 december)

    * De openingstijden zijn onder voorbehoud en kunnen wijzigen omwille van omstandigheden van liturgische aard.

    Eucharistievieringen

    weekdagen en zaterdag om 11 uur
    zon- en feestdagen om 9 en 10 uur
    Typerend voor de liturgie is de aandacht voor traditie. De hoogmis van 10 uur is steeds opgeluisterd met gregoriaanse gezangen.

    Elke zaterdag tussen 15 en 17 uur: Aanbidding en biechtgelegenheid

    Meer informatie over de pastorale en parochiale werking vindt u hier.

    Bereikbaarheid

    te voet: vanaf het station Antwerpen-Centraal is het ongeveer 10 minuten (800 m) wandelen naar de kerk

    per fiets: velo station nr. 27 (Lange Nieuwstraat). Meer informatie vindt u op www.velo-antwerpen.be

    per auto: op korte loopafstand zijn diverse publieke parkings o.a. in de Eikenstraat (Q-Park Antwerpen ’t Stad/De knip).
    Opgelet: houd er rekening mee dat de hele Antwerpse binnenstad een lage-emissiezone is. Meer informatie vindt u op www.slimnaarantwerpen.be/LEZ

    met openbaar vervoer: vanaf het station Antwerpen-Centraal is de kerk bereikbaar met tram 11 of 24 (richting Melkmarkt – halte Sint-Jacob) of met tram 3 (richting P+R Melsele – halte Meir), 5, 9 en 15 (richting P+R Linkeroever – halte Meir). De (ondergrondse) halte Meir ligt op 4 minuten van de kerk.

    Plan uw route via Google Maps

    Contact

    Lange Nieuwstraat 73A
    2000 Antwerpen

    info@sintjacobantwerpen.be
    tel. + 32 (0)3 232 10 32
    www.sintjacobantwerpen.be

    Voor individuele bezoekers

    Op regelmatige tijdstippen geeft een gids een gratis rondleiding
    Info via sintjacobskerk@topa.be

    Via de gratis Antwerp Museum App (antwerpmuseumapp.com) worden 4 verschillende thematische audiotours aangeboden. Volwassenen hebben de keuze uit: ‘500 jaar wereldgeschiedenis in een kerk’ (historisch), ‘Veel meer dan Rubens’ (kunsthistorisch), ‘Plaats van geloof en devotie’ (religieus) en ‘Anderhalve eeuw in de steigers’ (bouwhistorisch). Voor kinderen (7 tot 12 jaar) is er de tour ‘Engeltjes en bengeltjes’.

    Kostprijs: gratis
    Talen: Nederlands, Frans, Engels en Duits
    Audio-oortjes zijn verplicht en niet inbegrepen (ter plaatse te koop voor € 1)

    Voor groepen

    • tijdens de openingsuren van de kerk
    • in het Nederlands, Frans, Engels, Duits, Spaans en Italiaans
    • € 85 per groep voor een rondleiding van maximum twee uur
    • maximum 20 personen per groep

    buiten de openingsuren van de kerk gelden andere tarieven:

    • € 40 per groep van maximum 20 personen
    • € 2 p.p. voor groepen groter dan 20 personen

    Altijd op voorhand te reserveren. Bij de reservatie worden afspraken op maat gemaakt.

    Info en reservaties via sintjacobskerk@topa.be of tel. +32 (0)486 35 00 01

    Feest!

    De Sint-Jacobskerk is een feest. Een feest van marmer, grote kunst en intens geloof. U ziet aan de buitenkant een stoere, sobere kerk in late gotiek. Binnen ontdekt u een barokke schat. Wie vanuit Antwerpen de tocht aanvat naar Santiago – Sint-Jacob – de Compostela start in de Sint-Jacobskerk. Dit is dan ook een bedevaartskerk. In de middeleeuwen stond op deze plaats een gasthuis voor pelgrims.

    Rijkdom

    De Sint-Jacobskerk is een parochiekerk. Veel van haar parochianen waren welgestelde kooplui, bankiers en edellieden. Dat verklaart deels haar stralende rijkdom. Aan de huidige kerk wordt gebouwd in fasen, van ongeveer 1490 tot 1656, onder leiding van befaamde bouwmeesters. Dan nog verloopt niet alles zoals gepland: zo moest de afgeknotte toren (nu 55 meter hoog) ooit volgens plan hoger reiken dan die van de kathedraal… Toch vertoont de kerk een mooie architecturale eenheid.

    Kanunniken

    De Sint-Jacobskerk was lange tijd een zogenaamde ‘collegiale’ kerk. Dit betekent dat een ‘college’ van kanunniken haar mee beheerde en er dagelijks God aanbad. Dat deden de heren in het koor. Daar staat het prachtige en fantasierijk gebeeldhouwde gestoelte van oom en neef Quellinus, befaamde Antwerpse kunstenaars.

    Barokke zwier en marmer

    Dat de kunst in de Sint-Jacobskerk vooral barokke kunst is, komt ook doordat oudere kunstwerken tijdens de beeldenstormen (1566 en 1581) zijn vernield. Nadien wordt de kerk weer ingericht. En dat gebeurt met barokke meubels: biechtstoelen, een preekstoel, communiebanken… Het mag wat kosten, vertellen de meer dan honderd marmersoorten en de werken van grote kunstenaars. Dat alles is er nog omdat in de Franse tijd een priester slim trouw zweert aan de Franse Republiek. Hierdoor blijft de kerk gevrijwaard van plundering en verkoop. Tijdens de Tweede Wereldoorlog sneuvelen wel de meeste glasramen.

    Ontdek meer over de geschiedenis van de kerk (topa.be)

    Vijf hoogtepunten

    1. Altarenrijkdom

    Het altaar is het middelpunt van het katholieke geloof: daar herdenkt de priester elke viering opnieuw het offer en de verrijzenis van Jezus Christus. De Sint-Jacobskerk heeft maar liefst 24 altaren. Veel ambachten en gilden hebben een eigen exemplaar, zoals de muzikanten, timmerlui en advocaten. Daar horen ook beelden van hun heiligen bij. Deze beroepsverenigingen van ambachtslui zijn in de Franse tijd afgeschaft.

    2. Zwierig en triomfantelijk

    In het hoofdaltaar staat de patroonheilige van de kerk centraal: Sint-Jacobus. Kijk naar het houten baldakijn waar God onder troont. Dat heeft de vorm van een opengewerkte… sint-jacobsschelp. Dat is typisch barokke Spielerei, zoals ook de vele schattige engeltjes in de kerk, en de rijkdom aan vruchten.

    3. Het graf van Rubens

    Peter Paul Rubens woont op 300 meter van de Sint-Jacobskerk, zijn parochiekerk. Als hij in 1640 sterft, wordt hij hier begraven. In een eigen kapel, zoals wel meer families die in de 17de eeuw laten bouwen. Rubens’ nazaten laten de Onze-Lieve-Vrouwkapel optrekken, maar het schilderij met Maria als hoofdfiguur is van de hand van de meester. Ook de grootvader van burgemeester Nicolaas Rockox ligt in de Sint-Jacobskerk begraven, onder een drieluik van schilder Jan van Hemessem met een passend thema: Het Laatste Oordeel. U vindt in de Sint-Jacobskerk nog tal van grafmonumenten van parochianen uit de 17de, 18de en 19de eeuw. Voor zo’n ‘ereplaats’ betaalden zij. Stuk voor stuk vertellen grafstenen individuele verhalen van mensen die hopen dat ze ‘hun hemel hebben verdiend’.

    4. Een eigen kapel

    Behalve ambachten en gilden waren en zijn ook broederschappen hier thuis, met hun eigen, mooi en passend ingerichte kapel. Daar beleven de leden hun geloof. De Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw en die van het Heilig Sacrament zijn nog actief. In de prachtige Sacramentskapel bewondert u de communiebank van de beeldhouwers W.I. Kerrickx en H.F. Verbruggen uit 1695: zo natuurgetrouw dat je vergeet dat dit marmer is. De centrale figuur is Jezus, het Lam van God.

    5. Muurschilderingen

    Oude muurschilderingen: vaak zijn ze later weggestopt achter een laag witte kalk omdat ze niet langer in de smaak vielen. Nu worden ze soms deels weer voorzichtig blootgelegd, ook in de Sint-Jacobskerk. Dat gebeurde hier in 2002, tijdens een interieuronderzoek.

    Ontdek meer over de rijke collectie van de kerk (topa.be)

    Ontdek meer over de negen jaar durende totaalrestauratie van dit monument, die in januari 2019 van start ging (agvespa.be)

    Sint-Pauluskerk

    Barok juweel in een Gotisch schrijn

    Ze stráált, de Sint-Pauluskerk vlak bij de Schelde. Ooit was dit de kerk van het dominicanenklooster, nu is ze een levendige parochiekerk. Sint-Paulus is wereldwijd de enige plaats waar je werken van de Antwerpse meesters Rubens, Van Dyck en Jordaens samen aantreft, en bovendien op de plek waarvoor ze zijn gemaakt. U bewondert er meer dan 50 schilderijen en 200 prachtbeelden. Meubilair van grote klasse. Een grandioos orgel. En buiten is er de dramatische, epische Calvarietuin over Christus’ lijden en verrijzenis. Op hoogdagen galmt het in de kerk. De orkestmissen bezorgen haar dan een extra dimensie.

    Bezoekadres

    Veemarkt
    2000 Antwerpen

    Toegangsprijzen

    De kerk is gratis toegankelijk.

    Voor een bezoek aan de schatkamer wordt een vrijwillige bijdrage gevraagd.

    De schatkamer is gratis voor houders van een Antwerp City Card.

    Openingstijden *

    april – oktober:
    dagelijks: 14.00 – 17.00 u

    november – maart:
    zaterdag en zondag: 14.00 – 17.00 u

    * De openingstijden zijn onder voorbehoud en kunnen wijzigen omwille van omstandigheden van liturgische aard.

    Eucharistievieringen

    Zon- en feestdagen om 10.30 uur

    Orkestmissen – orgelmis – solistenmis (zang of instrumentaal) – Gregoriaanse zang

    Meer informatie over de pastorale en parochiale werking vindt u hier.

    Bereikbaarheid

    te voet: vanaf het station Antwerpen-Centraal is het ongeveer 25 minuten wandelen naar de kerk

    per fiets: velo station nr. 50 (Klapdorp), 49 (Tolhuis) en 58 (Noorderterras). Meer informatie vindt u op www.velo-antwerpen.be

    per auto: op korte loopafstand zijn diverse publieke parkings onder andere Parking Scheldekaaien Noord
    Opgelet: houd er rekening mee dat de hele Antwerpse binnenstad een lage-emissiezone is. Meer informatie vindt u op www.slimnaarantwerpen.be/LEZ

    met openbaar vervoer: de kerk is bereikbaar met tram 7 (richting Eilandje – halte Klapdorp). Vanaf daar is het nog enkele minuten wandelen.

    Plan uw route via Google Maps

    Contact

    Sint-Paulusstraat 22
    2000 Antwerpen

    admin.kfsp.caroline@skynet.be
    tel. + 32 (0)3 231 31 48
    www.sint-paulusparochie.be
    facebook | instagram

    Voor individuele bezoekers

    april – oktober
    dagelijks: 14.00 – 17.00 u

    november – maart

    zaterdag en zondag: 14.00 – 17.00 u

    • gratis en zonder inschrijving
    • in het Nederlands, Frans, Engels en Duits

    Voor groepen

    • in het Nederlands, Frans, Engels en Duits
    • € 85 per groep voor een rondleiding van maximum twee uur
    • maximum 20 personen per groep

    Er worden ook rondleidingen voor scholen en voor blinden en slechtzienden aangeboden.

    Altijd op voorhand te reserveren. Bij de reservatie worden afspraken op maat gemaakt.

    Info en reservaties via sintpaulusvrienden@proximus.be of +32 (0)494 448 253

    Verrassing

    In het oude schipperskwartier van Antwerpen is de Sint-Pauluskerk een baken. Er wachten u een verrassing van formaat en een intense ervaring: de artistieke rijkdom van de kerk (een prachtig ensemble), de stilte midden in het Antwerpse stadshart, de levendige parochiewerking.

    Van klooster- tot parochiekerk

    1571 is een belangrijk jaar in het leven van de Sint-Pauluskerk. Bijna drie eeuwen na de voltooiing van het eerste kerkje wordt dan de nieuwe kerk ingewijd. Die is groter en staat hoger, omdat het oude kerkje bij springtij onder water loopt.
    De kerk maakt deel uit van het grootse kloostercomplex van de dominicanen of predikheren. Zij vestigden zich al in de jaren 1240 in Antwerpen om er het ware geloof te verkondigen. In 1796 zal hun klooster door de Franse overheid worden opgeheven en enkele jaren later wordt de Sint-Pauluskerk een parochiekerk. Haar inboedel blijft intussen gespaard. Dat is ook het geval als in 1968 een grote brandramp de kerk treft. Daar is ze intussen van hersteld.

    Licht en ruimte

    De Sint-Pauluskerk is een gotisch bouwwerk, maar haar meubilair en kunstwerken dateren hoofdzakelijk uit de barokke 17de eeuw, net als de opmerkelijke bekroning van de ‘lantaarntoren’. Ook het portaal ademt barok. De dieptewerking in de kerk is opmerkelijk, onder meer door het zeer lange koor. Licht en ruimte spelen hier hun virtuoze spel, in een heerlijke harmonie van strakke gotiek en dynamische barok.

    Schatkamer

    Sinds 2001 kunt u de schatkamer van de kerk bezoeken, met stukken uit maar liefst acht eeuwen. Wat u er bewondert, komt deels van het vroegere klooster van de dominicanen, maar ook van de verdwenen Antwerpse Sint-Walburgiskerk en van twee eeuwen leven als parochiekerk. Behalve stralende gouden kerkschatten bezet met diamanten ontdekt u hier getuigenissen van vrome parochianen.

    Ontdek meer over de geschiedenis van de kerk (topa.be)

    In de Sint-Pauluskerk bewondert u het harmonische, rijke geheel dat Antwerpse schilders, beeldhouwers en meubelmakers er tot stand hebben gebracht. In een wonderlijk licht interieur vol speelse beweging.

    Vijf hoogtepunten

    1. Topreeks van topschilders

    Wie goed kijkt, ziet op veel plaatsen rozenkransen, het gebedssnoer van katholieke gelovigen. Daar is een reden voor: paus Pius V, een dominicaan, schrijft in 1571 de overwinning van de Spaans-Venetiaanse vloot op de Turkse zeemacht bij het Italiaanse Lepanto toe aan de kracht van het rozenkransgebed voor Maria. Nog datzelfde jaar wordt in Antwerpen de Broederschap van de Heilige Rozenkrans gesticht, die nog altijd bestaat.
    Onder andere haar leden bekostigen rond 1617 een samenhangende topreeks van 15 schilderijen door elf Antwerpse meesters, onder wie Rubens, Van Dyck en Jordaens. Die hangen tot op vandaag op de plaats waarvoor de schilders ze maakten. Ze stellen vijf blije, droeve en triomfantelijke momenten voor uit het leven van Maria.

    2. Geloof en waarheid

    Peter I Verbrugghen en zijn zoon werken in 1670 het marmeren hoofdaltaar af, een monument in zwart-wit, de kleuren van de dominicanen: wit staat voor de armoede waar ze voor kozen, zwart voor rouw en verdriet om de zondige mens. Geloof en waarheid zijn voor de paters centrale begrippen. Dat is ook wat de twee figuren bovenaan voorstellen.

    3. Meesterwerken van houtsnijkunst

    Hoe verbeeld je de strijd van goed en kwaad in elke mens? Berouw en boete? Kijk naar de tien biechtstoelen van Peter I Verbrugghen en zijn atelier (1658-1660). Zij zetten uw verbeelding aan het werk, alleen al door de zowat 500 engeltjes met hun attributen. U wordt er op slag vrolijk van (ondanks al uw zonden)… En dan zwijgen we nog over de veertig levensgrote figuren.

    4. Orgel van Europees formaat

    Het indrukwekkende orgel, een Europees topexemplaar, moet u horen. Dat kan bijvoorbeeld in de orkestmissen die in de Sint-Pauluskerk op feestdagen weerklinken. De orgelkast is in de jaren 1650 gebeeldhouwd door Peter I Verbrugghen en het instrument zelf is enkele keren omgebouwd. Dat gebeurde onder meer rond 1730 door de grote Jean-Baptiste Forceville.

    5. Stil theater in open lucht: de Calvarieberg

    Dit theatrale groepskunstwerk, een gestold openluchttheater, dateert uit de eerste helft van de 18de eeuw. Het telt maar liefst 63 levensgrote beelden en ook nog eens negen reliëfs. Hoogtepunt is de eigenlijke Calvarieberg, een kunstmatige rots. Christus’ dood aan het kruis en zijn verrijzenis uit het graf zijn het kernstuk van het christelijk geloof.

    Ontdek meer over de rijke collectie van de kerk (topa.be)

    X